|
|
|
Erektil disfonksiyon, her 10 erkekten 1'ini etkiler ve tedavi edilebilir bir bozukluktur. Yine de birçok çalışma erkeklerin yalnızca %10'unun herhangi bir tedavi aldığını göstermektedir. ED'li hastaların yaklaşık %80'inde altta yatan fiziksel bir neden –diyabet, yüksek kan basıncı ya da kalp hastalığı gibi- vardır. Ereksiyon sorunu olan erkekler, sorunu yalnızca arada bir yaşıyor olsalar bile, özellikle birkaç haftadan uzun süre devam ediyorsa, ciddiye almalıdırlar. Bir doktor tarafından kontrol edilmeleri ve düzenli tıbbi kontroller yaptırmaları önemlidir.
Erektil disfonksiyon nedir?
Erektil disfonksiyon (ED) tatmin edici bir cinsel performans için yeterli ereksiyonu sağlayamamak ve koruyamamaktır. Ereksiyon, penis erektil dokusunu içeren nörovasküler bir süreçtir. Özgül olarak, kavernöz düz kası ve arteriol ve arter duvarlarının düz kaslarını içerir. Hormonların kontrolü altındadır. Benign bir bozukluk olsa da, sizin ve eşinizin yaşam kalitesi üzerinde önemli etkileri olabilir. Hastaların, tedavi uygulanmadan önce uygun bir biçimde değerlendirilmesi ve araştırılması gerekir. Yakın zamanda elde edilen epidemiyolojik veriler tüm dünyada ED prevalansının yüksek olduğunu göstermiştir; yaklaşık olarak, her 10 erkekten 1'i etkilenmektedir.
Kimler risk altındadır?
Fiziksel nedenler
10 ED olgusundan 8'inde fiziksel bir neden söz konusudur; bu durumda, cinsel isteğinizin (libido) normal olması muhtemeldir. Nedenler arasında aşağıdakiler yer almaktadır:
Penise kan akımının azalması. Vücudun diğer bölgelerinde olduğu gibi, penise kan taşıyan arterler daralabilir. Bu durumda, kan akımı ereksiyon sağlamak için yeterli olmayabilir. Bazı risk faktörleri arterlerinizin daralma olasılığını arttırabilir. Bunlar, yaşlanmak, yüksek kan basıncı, yüksek kolesterol, sigara içmek ve diyabettir.
Penise giden sinirleri etkileyen hastalıklar. Örneğin, multipl skleroz, inme vb.
Diabetes mellitus. Bu, ED'nin en sık karşılaşılan nedenlerinden biridir. Diyabet kan damarlarını ve sinirleri etkiler.
Penise giden sinirlerin zarar görmesi. Örneğin omurilik hasarı, yakındaki yapıların ameliyat edilmesi, pelvis kırığı, genital bölgeye radyoterapi uygulanması vb. nedenlerle.
Belirli ilaçların yan etkileri. En yaygın kullanılanlar: bazı antidepresanlar; yüksek kan basıncı tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar (betablokerler); bazı diüretikler ('su tabletleri').
Alkol ve uyuşturucu kötüye kullanımı.
Bisiklete binmek. Uzun mesafe bisiklet kullanımından sonra ED'nin yaygın olduğu düşünülmektedir. Muhtemelen uzun süre sele üzerinde oturmanın penise giden sinirlere baskı yapmasından kaynaklanmaktadır.
Fiziksel nedenlere bağlı olduğu çoğu durumda (yaralanma ve cerrahi sonrası dışında), ED yavaş yavaş gelişme eğilimindedir. Yani bir süre kısmi ya da aralıklı ED'niz olabilir ve gittikçe kötüleşebilir.
Ruh sağlığı sorunları ('psikolojik sorunlar')
Çeşitli ruhsal bozukluklar ED gelişimine yol açabilir:
Stres. Örneğin, iş yerinde veya evde zor koşullar olması
Anksiyete
İlişkide zorluklar yaşamak
Depresyon.
ED ruhsal bir bozukluğun semptomu olduğunda, tipik olarak, aniden gelişir. Ruhsal durumunuz iyileştiğinde ED düzelebilir. Ancak, bazı insanlar, ED geliştiğinde daha da huzursuz ve depresif olabilirler. Bu işleri daha da kötüleştirebilir ve anksiyetenin daha da kötüleştiği ve ED'nin devam ettiği bir kısır döngüye yol açabilir. Kural olarak, ereksiyonunuzun iyi olduğu durumlar varsa (örneğin mastürbasyon yaparken erekte oluyorsanız ya da sabah uyandığınızda ereksiyonunuz oluyorsa, ED'nin psikolojik nedenli olma olasılığı daha yüksektir.
ED, kalp hastalığı ve diğer damar hastalıkları
Çeşitli durumlar ED'ye neden olabilirse de, yaklaşık 10 olgudan 7'si penisteki küçük arterlerin daralması nedeniyle ortaya çıkar. Bu, penise kan akımını azaltır. Aynı problem diğer kan damarlarında da oluşabilir.
Aterom arterlerin daralmasına neden olur. Aterom arterlerin iç çeperinde oluşan yağlı yamalar ya da 'plaklar' gibidir. Birkaç yıl içinde vücudun bir ya da daha fazla bölgesinde, sıklıkla kalbe, beyne bacaklara ve penise giden arterlerde aterom plakları oluşabilir. Zaman içinde bunlar büyüyebilir ve bir ya da daha fazla arterde semptom ve sorunlara yola açmaya yetecek kadar daralmaya neden olabilirler.
Kısaca, ateroma bağlı durumların kötüleşmesini önlemeye yardımcı olabilecek değiştirilebilir risk faktörleri şunlardır:
Sigara içmek. Sigara içmek kalp hastalığı gelişmesindeki en büyük risk faktörlerinden biridir. Sigara içmek sizde ED gelişme riskini kabaca iki katına çıkarır. Sigara içen gençler, orta yaşlarında sigara içmeyenlere göre ED gelişmesi açısından daha fazla risk taşıdıklarını bilmiyor olabilirler.
Yüksek kan basıncı. Yılda bir kez kan basıncınızı kontrol ettirin.
Aşırı kiloluysanız, bir miktar kilo vermeniz önerilir.
Yüksek kolesterol. Bu, tedavi edilebilir.
Hareketsizlik. Hepimiz haftanın çoğu gününde en az 30 dakika orta derecede fiziksel aktivite yapmayı hedeflemeliyiz.
Beslenme. Sağlıklı beslenmeyi hedeflemelisiniz.
Aşırı alkol.
Diyabet. Diyabetiniz varsa, kan şekeri ve kan basıncı düzeylerinin iyi kontrol edilmesi, diyabetin kan damarları üzerindeki etkisini en aza indirecektir.
Not: Arterlerin daralmasının neden olduğu ED sıklıkla koroner arterlerin (ya da diğer arterlerin) daralmasına bağlı semptomlar ya da sorunlar ortaya çıkmadan birkaç yıl önce gelişir. Bu nedenle, ED'nin kalp hastalığı (veya başka bir kardiyovasküler hastalık) gelişmesinin 'erken uyarı sinyali' olduğu düşünülmektedir.
Doktora gittiğinizde neler olacak?
Semptomlarınıza, ED'nin muhtemel nedenine, yaşınıza, vb.'ye bağlı olarak doktorunuz bazı testler yaptırmanızı önerebilir. Bunlar temelde yukarıda sıralanan ve arterlerin daralma riskini arttıran 'risk faktörleri'ni kontrol etmek için yapılır. Bunlar aşağıdakileri içerir:
Kolesterol ve diğer 'lipidler'in düzeylerini kontrol etmek için bir kan testi.
Kan şekeri düzeyi testi.
Kan basıncınızın kontrolü.
Bir kalp taraması (EKG).
Cinsel isteğiniz (libido) düşükse, ED hormonal bir sorun olabilir. O zaman testosteron ya da prolaktin düzeylerinizi ölçmek için bir kan testi yapılması önerilebilir.
Tedavi seçenekleri nelerdir?
İlaç kullanıyorsanız, içindeki prospektüsten ED'nin ilacın muhtemel yan etkilerinden biri olup olmadığını kontrol edin. Reçete edilen herhangi bir ilacı kullanmayı bırakmayın, ama nedenin ilaç olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuza danışın.
İlaçlar (ağızdan alınan tabletler)
ED tedavisi için kullanılan çeşitli tabletler vardır. Bazıları penise kan akımını arttırırken, bazıları sinirler yoluyla penise mesaj gönderen beyindeki bazı kimyasalların düzeyini arttırırlar. Bu tabletlerin hiçbiri, cinsel olarak uyarılmadığınız sürece ereksiyona neden olmayacaktır. İlacın işe yarama olasılığı yüksektir (işe yarama olasılığı 10'da 8'dir). Yukarıdakilerin hepsinin avantaj ve dezavantajları vardır ve ürologunuzun/doktorunuzun önerileri doğrultusunda kullanılmaları gerekir.
Pelvis tabanı kas egzersizleri
Pelvis tabanı kasları mesane ve rektumun alt tarafını kaplayan bir kas grubudur. Bu kaslardan biri aynı zamanda kısmen penis tabanını da kaplar. Bu, ereksiyon sırasında kanın kaçmasını önlemede rol oynar. Çalışmalar, erkeklerde pelvis tabanı kaslarının güçlendirilmesinin bazı durumlarda ED'yi tedavi ettiğini göstermektedir.
Enjeksiyon tedavisi/Üretra ilaçları
Bu tedavi tabletlerin geliştirilmesinden önce en sık kullanılan yöntemdi. Bu tedavide size penis köküne ilacı nasıl enjekte edeceğiniz öğretilir. Bu, kan akımını arttırır ve genellikle 15 dakika içinde ereksiyon oluşur. Ayrıca üretranın (idrarın geçtiği ve penisin ucunda açılan kanal) ucuna enjeksiyon tedavisinde kullanılana benzer bir ilaç içeren küçük bir preparat da yerleştirebilirsiniz.
Vakum cihazları
Çeşitli farklı cihazlar vardır. Temel olarak penisinizi plastik bir kaba yerleştirirsiniz. Sonra bir pompa ile kaptaki hava emilir, bu, kanın penise çekilmesini sağlar ve ereksiyon oluşturur. Ereksiyon sırasında ereksiyonu sürdürmek için, penis tabanına lastik bir bant yerleştirilir. Plastik kap penisten çıkarılır ve penis, bant çıkarılana kadar erekte durumda kalır (30 dakika içinde çıkarılması gerekir).
Penis protezi
Penise cerrahi operasyonla kalıcı olarak bir 'çubuk' yerleştirilebilir. En gelişmiş (pahalı) tipinde, ereksiyon içine yerleştirilmiş olan pompa ile şişirilerek sağlanır. Basit tipinde penis her zaman sert kalır.
Diğer tedaviler
Yukarıda belirtildiği gibi, ED sıklıkla yakın zamanda kalp hastalığı veya başka bir kardiyovasküler hastalığın gelişebileceğinin göstergesidir. Bu nedenle, bu sorunların gelişme riskini en aza indirmek için yapabileceğiniz değişiklikler olup olmadığını görmek için yaşam tarzınızı gözden geçirmeniz gerekir. Örneğin sigara içiyorsanız, sigarayı bırakın, düzenli egzersiz yapın, sağlıklı beslenin.
Bazen 'evlilik danışmanlığı', ya da seks terapisi yararlı olabilir. Bunlardan en çok, ED'nin nedeni ya da sonucu belirli psikolojik sorunlar ise yarar görülür.
Sonuç
Erektil disfonksiyon – tatmin edici cinsel performans için yeterli bir ereksiyon sağlayamama ya da ereksiyonu koruyamama- yaygın ve rahatsız edici bir sorundur. ED yaklaşık olarak 10 erkekten 1'inde görülse de, yaşlanmanın doğal bir parçası değildir. Genellikle pek çok muhtemel nedeni olan tıbbi bir durumdur. Bugün çok sayıda farklı tedavi vardır ve bunlardan birinin sizin işinize yarama olasılığı yüksektir. Yani cinsel hayatınız ED'niz nedeniyle kötü gidiyorsa, ürologunuzla görüşmek konusunda tereddüt etmeyin. Çoğu durumda ED durdurulabilir.
|
|
|
